Οδηγός · κυρώσεις
Κυρώσεις και επιβολή: πόσο κοστίζει η μη συμμόρφωση
Το κόστος της παράβασης δεν είναι μόνο το πρόστιμο. Η Οδηγία χτίζει τρία επίπεδα κινδύνου: διοικητικές κυρώσεις (στην Ελλάδα: 300–50.000 € ανά παράβαση κατά το άρθρο 572 ΚΕΔ, στο οποίο παραπέμπει ο ν. 5316/2026), πλήρη αποζημίωση για τον εργαζόμενο που υπέστη μισθολογική διάκριση (χωρίς οροφή, άρθρο 16) και αντεστραμμένο βάρος απόδειξης: όταν τα γεγονότα υποδηλώνουν διάκριση, ο εργοδότης αποδεικνύει ότι δεν υπήρξε (άρθρο 18).
Εν συντομία
- Ο ν. 5316/2026 παραπέμπει στο άρθρο 572 ΚΕΔ: 300–50.000 € ανά παράβαση (Επιθεώρηση Εργασίας), επαναλαμβανόμενο πρόστιμο ανά τρίμηνο όταν δεν εκτελείται εντολή συμμόρφωσης, προσωρινή διακοπή λειτουργίας σε υποτροπή· το ειδικό ύψος θα καθοριστεί με υπουργική απόφαση.
- Η ίση αμοιβή είναι επιδιώξιμη και σήμερα — οι αξιώσεις δεν περιμένουν την 1η Νοεμβρίου 2026.
- Ο θιγόμενος εργαζόμενος: πλήρης αποζημίωση — καθυστερούμενα, μπόνους, χαμένες ευκαιρίες, ηθική βλάβη· χωρίς οροφή.
- Το βάρος απόδειξης στον εργοδότη, μόλις τα γεγονότα υποδηλώσουν διάκριση — τα τεκμηριωμένα κριτήρια είναι η κύρια άμυνα.
- Συν τα αμέτρητα: ο δημόσιος αριθμός (η Ελλάδα ξεκινά από 13,4 %), η κοινή αξιολόγηση, η πρόσληψη και το ηθικό.
Επίπεδο 1: διοικητικές κυρώσεις
Οι παραβάσεις τιμωρούνται κατά το άρθρο 572 ΚΕΔ, στο οποίο παραπέμπει ο ν. 5316/2026 (άρθρο 53 παρ. 2 ΚΕΔ): πρόστιμο 300–50.000 € ανά παράβαση, από την Επιθεώρηση Εργασίας — στον δημόσιο τομέα, από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας· ο Συνήγορος του Πολίτη είναι ο φορέας ισότητας και παρακολούθησης. Το ειδικό ύψος και ο τρόπος υπολογισμού για την ισότητα αμοιβών θα καθοριστούν με απόφαση του Υπουργού Εργασίας (άρθρο 57Α παρ. 2 ΚΕΔ). Η μη εκτέλεση εντολής συμμόρφωσης φέρνει επαναλαμβανόμενο πρόστιμο για κάθε τρίμηνο (άρθρο 573 παρ. 3Α ΚΕΔ). Σε υποτροπή, το άρθρο 572 προβλέπει προσωρινή διακοπή λειτουργίας έως 3 ημέρες, 4–5 ημέρες σε περαιτέρω υποτροπή ή μεγαλύτερη ή οριστική με υπουργική απόφαση. Κάθε παράβαση κρίνεται χωριστά — οι κυρώσεις σωρεύονται.
Η διαδικασία του άρθρου 570Α ΚΕΔ
Στη διαδικασία επίλυσης διαφορών ενώπιον της Επιθεώρησης Εργασίας ζητείται αιτιολογημένη γνώμη του Συνηγόρου του Πολίτη σε 60 ημέρες· η διαπιστωμένη διαφορά διορθώνεται εντός 6 μηνών το πολύ. Αν ο εργοδότης εφαρμόζει ΣΣΕ που ορίζει τις αμοιβές ανά ειδικότητα με ουδέτερα κριτήρια, τεκμαίρεται ότι δεν υπάρχει αδικαιολόγητη διάκριση — ο Συνήγορος ή ο επιθεωρητής μπορεί να τη διαπιστώσει μόνο με ειδική αιτιολογία.
Επίπεδο 2: αξιώσεις εργαζομένων
- Πλήρης αποζημίωση (άρθρο 16): καθυστερούμενες αποδοχές με τόκους, μπόνους και παροχές, αποκατάσταση χαμένων ευκαιριών και ηθικής βλάβης — η Οδηγία απαγορεύει προκαθορισμένη οροφή.
- Αντεστραμμένο βάρος απόδειξης (άρθρο 18): μόλις ο εργαζόμενος επικαλεστεί γεγονότα που υποδηλώνουν διάκριση (π.χ. τα μέσα της κατηγορίας από αίτημα ενημέρωσης), ο εργοδότης αποδεικνύει την αντικειμενική θεμελίωση — και το βάρος περνά σε αυτόν και όταν δεν τήρησε τις υποχρεώσεις διαφάνειας.
- Προστασία από θυματοποίηση (άρθρο 25): τα αντίποινα για άσκηση δικαιωμάτων είναι αυτοτελής παράβαση.
- Παραγραφή (άρθρο 21): τουλάχιστον 3 χρόνια — οι αξιώσεις σωρεύονται με τα χρόνια. Στην Ελλάδα η προθεσμία αρχίζει από τότε που ο εργαζόμενος γνώρισε ή μπορούσε να γνωρίσει την παράβαση· τεκμαίρεται ότι τη γνώρισε όταν έλαβε τα μισθολογικά στοιχεία ή όταν έληξε η σχέση εργασίας.
Η αριθμητική του κινδύνου
Μία κατηγορία, 20 άτομα, αδικαιολόγητο 8 % διαφορά, 3 χρόνια αναδρομικά — μιλάμε για δεκάδες χιλιάδες ευρώ πριν προσθέσετε τόκους και δικαστικά έξοδα. Το πρόστιμο είναι συχνά το μικρότερο κονδύλι.
Επίπεδο 3: τα κόστη που δεν γράφει ο νόμος
Το δημοσιευμένο χάσμα είναι αναζητήσιμο: το διαβάζουν υποψήφιοι (ακριβότερη πρόσληψη), εργαζόμενοι (πιο επιρρεπείς στις προσφορές του ανταγωνισμού) και πελάτες (όλο και συχνότερα με απαιτήσεις ESG/CSRD). Η κοινή αξιολόγηση δεσμεύει διοίκηση και HR για μήνες. Το φθηνότερο σενάριο είναι πάντα το ίδιο: κατηγορίες υπολογισμένες εγκαίρως, διαφορές θεμελιωμένες ή διορθωμένες, τεκμηρίωση πλήρης.
Μετρήστε τον κίνδυνο: υπολογίστε το χάσμα ανά κατηγορία σήμερα →
Συχνές ερωτήσεις
Ποια πρόστιμα ισχύουν στην Ελλάδα;
Οι παραβάσεις τιμωρούνται κατά το άρθρο 572 ΚΕΔ, στο οποίο παραπέμπει ο ν. 5316/2026: πρόστιμο 300–50.000 € ανά παράβαση, από την Επιθεώρηση Εργασίας. Το ειδικό ύψος και ο τρόπος υπολογισμού για την ισότητα αμοιβών θα καθοριστούν με απόφαση του Υπουργού Εργασίας (άρθρο 57Α παρ. 2 ΚΕΔ). Σε μη εκτέλεση εντολής συμμόρφωσης, το πρόστιμο επαναλαμβάνεται για κάθε τρίμηνο· σε υποτροπή, το άρθρο 572 προβλέπει προσωρινή διακοπή λειτουργίας έως 3 ημέρες, 4–5 ημέρες σε περαιτέρω υποτροπή ή μεγαλύτερη ή οριστική με υπουργική απόφαση. Οι υποχρεώσεις εφαρμόζονται από την 1η Νοεμβρίου 2026.
Έχει οροφή η αποζημίωση του εργαζομένου;
Όχι — η Οδηγία απαιτεί πλήρη αποκατάσταση (καθυστερούμενα, μπόνους, χαμένες ευκαιρίες, ηθική βλάβη) και απαγορεύει ρητά προκαθορισμένη οροφή.
Τι σημαίνει στην πράξη το αντεστραμμένο βάρος απόδειξης;
Στον εργαζόμενο αρκεί να πιθανολογήσει τη διάκριση (π.χ. με τα μέσα από αίτημα ενημέρωσης)· από εκεί η εταιρεία αποδεικνύει την αντικειμενική θεμελίωση. Χωρίς τεκμηριωμένα κριτήρια και αξιολόγηση θέσεων, αυτή η άμυνα συνήθως χάνει.
Ποιος ελέγχει τη συμμόρφωση;
Κατά τον ν. 5316/2026 (άρθρα 21–27): ο Συνήγορος του Πολίτη είναι ο φορέας ισότητας και παρακολούθησης· η Επιθεώρηση Εργασίας ελέγχει και επιβάλλει πρόστιμα και εντολές συμμόρφωσης· στον δημόσιο τομέα τον ρόλο της Επιθεώρησης ασκεί η Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Οι ουσιαστικές υποχρεώσεις ισχύουν από την 1η Νοεμβρίου 2026.
Προστατεύει τον εργοδότη η εφαρμογή συλλογικής σύμβασης;
Εν μέρει. Στη διαδικασία του άρθρου 570Α ΚΕΔ, αν ο εργοδότης εφαρμόζει ΣΣΕ που ορίζει τις αμοιβές ανά ειδικότητα με ουδέτερα κριτήρια, τεκμαίρεται ότι δεν υπάρχει αδικαιολόγητη διάκριση· ο Συνήγορος του Πολίτη ή ο επιθεωρητής μπορεί να τη διαπιστώσει μόνο με ειδική αιτιολογία. Το τεκμήριο δεν απαλλάσσει από τις υποχρεώσεις διαφάνειας ούτε από την έκθεση.
Ενημερώθηκε: 26 Σεπτεμβρίου 2026. Τα στοιχεία αποτυπώνουν την Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 όπως θεσπίστηκε και τον νόμο 5316/2026 (ΦΕΚ Α΄105/6.7.2026) — οι ουσιαστικές υποχρεώσεις εφαρμόζονται από την 1η Νοεμβρίου 2026. Κατάσταση: 26 Σεπτεμβρίου 2026. Η σελίδα δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Το Egalis είναι εργαλείο λογισμικού για τη συμμόρφωση — δεν παρέχει νομικές συμβουλές. Το περιεχόμενο αυτών των σελίδων είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί νομική συμβουλή· για την ερμηνεία της νομοθεσίας απευθυνθείτε σε νομικό σύμβουλο.